En Yeni Belgeler

Rsyncd İle Şifresiz Replikasyon

2010-03-04T15:28:43+02:00

İÇİNDEKİLER

Amaç:
Açıklama:
Yedeği Alınacak Sunucu Taraf ( Server Side ) Konfigürasyonu:
Rsyncd Konfigürasyonu:
İstemci Taraf ( Client Side ) Konfigürasyonu:
Crontab Betik Hazırlanışı:
Betik İçin Gerekli Olan Diğer Dosyalar:

Amaç:

Bu döküman, aynı özelliklere ve konfigurasyona sahip 2 adet, qmail + vpopmail sunucu
üzerinde, sadece e-mail hesapları (accountlar), posta listeleri ( ezmlm maillisteleri ) ve kullanıcıların
mail kutularını eş zamanlı olarak replikasyona tabi tutabilmek üzere hazırlanmıştır. Diğer dosya ve
dizin replikasyonları için ilgili parametre ve ayarlar değiştirilmelidir.

Açıklama:

Rsyncd bir replikasyon yazılımıdır. En önemli avantajı, replikasyona tabi tutulmak istenen
tüm dizin ya da dosyaların, tamamını her seferde yeniden indirerek ya da göndererek değil, sadece
değişikleri replikasyona tutarak hız ve zaman kazancı sağlamasıdır.
rsyncd yi kullanarak sunucularınız arasında dizin ya da dosya yedeklemesi yapıyorsanız ve
bunu crontab kullanarak yapmak istiyorsanız en önemli sorularınızdan birisi, kullanıcı adı ve şifreyi
nasıl otomatik olarak verdirebilir ve sunucularınız arasında nasıl şifresiz ( passwordless ) bir bağlantı
kurabilirim olabilir. Eğer bu şekilde bir sorununuz var ise aşağıdaki adımları uygulayarak bu
sorununuzu halledebilirsiniz.

Aşağıdaki örnekte, mysql kullanmayan qmail + vpopmail kullanıcıları için, domains dizininin
nasıl bir diğer sunucu ya yedekleneceği hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır.
Yedeği Alınacak Sunucu Taraf ( Server Side ) Konfigürasyonu:
Sunucu tarafında öncelikle “rsyncd” yi kurmalısınız.

# cd /usr/ports/net/rsync/
#make install

Rsyncd Konfigürasyonu:

Sunucu tarafında rsyncd yi kurduktan ve /etc/rc.conf dosyası içerisine rsyncd_enable="YES" ibaresini ekledikten sonra /usr/local/etc/rsycd.conf dosyasını düzenlemelisiniz. Ancak bu dosyanın izinlerine dikkat etmelisiniz. İzinleri şu şekilde olmalı:

[root@mail ~]# ls -l /usr/local/etc/rsyncd.conf
-r--r--r-- 1 root wheel 350 Jun 26 12:42 /usr/local/etc/rsyncd.conf

Daha sonra dosyanın içeriğini şu şekilde düzenlemelisiniz.

[root@mail ~]# cat /usr/local/etc/rsyncd.conf
pid file = /var/run/rsyncd.pid
uid = root
gid = wheel
hosts allow = 192.168.100.0/24
log file = /var/log/rsync.log
log format = %h %o %f %l %b
[mail]
path = /usr/local/vpopmail/domains
comment = Vpopmail Yedeklemesi
auth users = mail
max connections = 2
secrets file = /usr/local/etc/rsyncd.secrets

pid file : rsynd çalışırken pid dosyasını nereye ne isimde yazması gerektiğini belirtmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta ilgili dizinin uid:gid kullanıcısı tarafından yazılabilir olmasıdır.

uid ve gid : rsyncd yi çalıştıracak olan kullanıcı ve gruptur. Burada bunu root:wheel olarak düzenledik. Çünkü domains dizini özellikleri şu şekildedir.

drwx------ 5 vpopmail vchkpw 512 20 Şub 14:50 domains

Yani, ilgili userdan + ROOT dan başka hiç kimsenin herhangi bir yetkisi yoktur. O sebeple rsyncd yi çalıştıracak olan kullanıcı ve grubu root:wheel şeklinde ayarlamalısınız.

Bu sebeple, eğer “rsyncd” uygulaması, başka dosya ve dizin yedekleme işlemleri için de kullanılacaksa, sunucu tarafında yer alan “rsyncd” yi çalıştıran kullanıcı ve grubun, yine bu sunucu üzerinde yedeklenmesi istenen dosya ve dizinler üzerinde okuma yetkisine sahip olması gerekmektiğine dikkat ediniz.

hosts allow : rsycnd yi kullanarak hangi IP adresine sahip istemcilerin replikasyon yapacaklarını ayarlayabilirsiniz. Güvenlik amaçlı bir parametredir. Bu parametreyi eğer isterseniz aşağıda örnek verilecek olan “mail” isimli yedekleme grupları içerisine yazarak, sadece ilgili yedekleme grubu için belirleyebilir ve her yedekleme grubu için farklı istemci ya da istemci ağlarına replikasyon izni verebilirsiniz.

log file : Anlaşıldığı gibi “rsyncd” uygulamasının yaptığı ya da yapamadığı iş ve işlemlerin çıktılarını yazacağı dosya adı ve tam yeridir.

Log format : log dosyasında, replikasyon ile ilgili hangi bilgilerin ne şekilde yer alması gerektiği düzenleyen parametredir. Verilebilecek değişkenler;

%a Uzak IP adresi . (The remote machine's IP address)
%b Aktarılan bayt miktarı. (The number of bytes transferred)
%B Dosya izinleri. ( The file's permissions )
%c Dosyalar gönderilirken bu dosya için alınan sağlama toplamı baytlarının sayısı. (The checksum bytes received when sending the file)
%f Dosya ismi ( gönderici için tam dosya yolu; sonuna "/" gelmez ). (The file's name with no trailing slash. Given in full path on the sender side )
%G Dosyaların grup aitlik ve yetki bilgileri (The file's GID or "DEFAULT." )
%h Uzak istemci ismi. ( The remote host's name)
%i Liste halinde güncellenenler. Log dosyasında bu kısımda yer alan, karakterlerin ne anlam geldiğini öğrenmek için rsync kılavuz sayfasındaki --itemize-changes seçeneğinin açıklamasına bakabilirsiniz. (The itemized list of what will be updated)
%l Bayt cinsinden dosya uzunluğu ( How long the file is in bytes)
%L Bir " –> SYMLINK" veya bir " => HARDLINK" ya da boş dizge ( kısayol bir dosya ismi ise). ( One of three options: -> name of symlinked file, => name of hard linked file, or "" if neither)
%m Modülün ismi. ( The name of the module being used)
%M Dosyanın en son değiştirilme tarihi ( The last time the file was modified.)
%n Dosya ismi ( sadece dosya ismi; dizinle "/" ile biter ). (The file's name with no trailing / and in short form no matter which host this is used on)
%o "send", "recv" veya "del." olarak yapılan işlem ( sonuncusu bir nokta ile biter ). ( The operation to be performed: "send" to send the file, "recv" to receive the file, or "del." to delete it (the . is not a typo))
%p Rsync oturumunun süreç kimliği (PID). ( The PID for this particular rsync session)
%P Modülün yolu. ( The path to the module being used)
%t Tarih ve saat. ( The current date and time )
%u Doğrulanmış kullanıcı ismi ( ya da boş ). ( The authenticated user name, or "")
%U Dosyanın sahiplik ve yetki bilgileri ( The file's UID)

mail : Aşağıda parametreleri belirtilen yedekleme grubunun ismidir. Bu isim önemlidir. Çünkü istemci sunucuda hedef belirtilirken, gönderdiğiniz parametrelerin ( kullancı adı, şifre, kaynak ) hangi yedekleme grubu için olduğunu belirtmek için kullanılacaktır.

path: Bu sunucuda ve bu yedekleme grubunda yedeklenecek olan kaynak belirtilmektedir. Sonunda "/" OLMAMASI çok önemlidir.

comment : Yedekleme grubu ile ilgili girebileceğiniz bir açıklama satırıdır.

auth users : kullanıcı adı ve şifre doğrulaması yapılacağından, doğrulanan hangi kullanıcıların bu yedekleme grubunu kullanarak yedekleme yapabileceğini belirttiğiniz bir parametredir.

max connections : Söz konusu yedekleme grubu için eş zamanlı bağlantı sayısıdır. Bu parametreyi herhangi bir yedekleme grubu içerisi yerine, grup dışında herhangi bir yere, örnek olarak “log format” altına yazarsanız söz konusu sınırlama tüm yedekleme gruplarını kapsayacaktır.

Örneğin; 4 yedekleme grubu ve “max connection = 2” şeklinde bir yapılanma ile “rsyncd” sunucusunu çalıştırdıysanız, sunucuya aynı anda 4 oturum açılmaya çalışıldığında, ilk bağlanan 2 oturuma sahip yedekleme başlayacak ve diğer 2 si “zaman aşımı” hatası alacaklardır. Başlayan 2 yedekleme bağlantısından herhangi biri bittiğinde, bekleyen bağlantılar devreye girmeyecektir.

Çünkü sürekli bağlantı talebinde bulunmamaktadırlar. Bağlanmaya çalışılmakta, belirli bir süre içerisinde bağlantı kurulamaz ise zaman aşımı hatası verilmekte ve replikasyon başlamadan durdurulmaktadır. Bu sorunu yazacağınız bir betikle, “max connection” sayısını arttırarak ya da aynı anda yapılacak olan “max connection” sayısını aşmayacak şekilde bir yapılanmaya giderek aşabilirsiniz.

secrets file : kullanıcı adı ve şifrelerinin yer aldığı dosya.

Daha sonra, yedekleme yapacak sunucu tarafından gönderilen kullanıcı adı - şifre ikililerinin kontrol edileceği, içerisinde kullanıcı adı ve şifre bilgilerinin yer aldığı dosyayı oluşturmalısınız. İzinleri yine çok önemli.

[root@mail ~]# ls -l /usr/local/etc/rsyncd.secrets
-rwxr-x--- 1 root wheel 17 Jun 26 12:43 /usr/local/etc/rsyncd.secrets

İçeriği ise şu şekilde; “KullanıcıAdı:Şifre”. Bu dosya içerisinde her iki kısımda da (KullanıcıAdı ve Şifre) Türkçe karakter kullanmamanız önerilir.

[root@mail ~]# cat /usr/local/etc/rsyncd.secrets
mail:MailBaK2007
[root@mail ~]#

Sunucu tarafındaki işlemleriniz hemen hemen bitti sayılır. Konfigürasyon dosyasını hazırladığınız rsynd yi artık bu konfigurasyon ile çalışması için başlatabilirsiniz.

[root@mail ~]# /usr/local/etc/rc.d/rsyncd start

İstemci Taraf ( Client Side ) Konfigürasyonu:

Tüm bu ayarlamalar bittikten sonra sıra istemci tarafına yani yedekleme yapacak olan sunucu tarafına geldi. Bu sunucuda da yine rsyncd yi kurmalısınız ancak çalıştırmanıza gerek yok. Çünkü sadece rsync istemcisi kullanılacak. O sebeple rc.conf dosyasında bir değişiklik yapılmasına gerek yok. işleminizi crontab dan yapacağınız için öncelikle bir betik oluşturmalı ve çalıştırılabilir yapmalısınız.

# ls -l /usr/local/etc/backup
-rwxr-xr-x 1 root wheel 334 26 Haz 12:38 /usr/local/etc/backup

Crontab Betik Hazırlanışı:

Örnek betik aşağıda verilmeye çalışılmıştır.

# cat /usr/local/etc/backup
1.#!/bin/sh
2.PATH="/usr/local/bin:/usr/bin:/bin"
3.export PATH
4.echo "Yedek Almaya Basliyorum" - "`date`" >> /var/log/rsync.log
5.rsync -avzH --stats --delete
- - p a s s w o r d - f i l e = / u s r / l o c a l / e t c / . r s y n c . p a s s w d
mail@192.168.100.226::mail /usr/local/vpopmail/domains/ >>
/var/log/rsync.log
6.echo "Yedek Alma Bitti..." - "`date`" >> /var/log/rsync.log
#

İlgili satır açıklamaları aşağıda verilmeye çalışılmıştır.

1. Betikte “/bin/sh” kullanılacağı belirtiliyor.

2. Betikte kullanılacak olan komutları içeren PATH ler belirleniyor.

3. Betikte kullanacak komutları içeren PATH ler kullanılabilir hale getiriliyor.

4. Yedek almaya başlanıldığı ve başlama tarihi, log dosyasının EN SONUNA yazdırılıyor.

5. Yedekleme komutu veriliyor. Bu satırın anlamı:
192.168.100.226 makinesindeki "mail" yedekleme grubuna ( 192.168.100.226::mail ), "mail" kullanıcı adı ( mail@192.168.100.226 ) ve /usr/local/etc/.rsync.passwd içerisindeki şifre ile bağlantı isteği yap ve sunucuda "mail" yedekleme grubu ( 192.168.100.226::mail )için belirtilen yeri ve altındaki herşeyi bu makinedeki "/usr/local/vpopmail/domains/" dizini ile, istatistiki bilgileri göstererek ( --stats ), orada varolmayan dosyaları bu makinede de silerek ( --delete ), arşiv modda sahipliklerine dokunmadan (-a), sıkıştırarak (z), link özelliklerini bozmadan (H) ve yapılan işlem adımlarını göstererek ( verbose mode, v) eşleştir ve tüm bu işlemlerdeki adımları log dosyasının EN SONUNA yazdır.

6. Yedekleme işleminin bittiği ve bitiş saati yine log dosyasının EN SONUNA yazdırılıyor. Böylelikle kontrol edebilelim. Kullanılan ( –a ) parametresi (-rlptgoD ) parametrelerinin birleşimidir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, istemcide tarafında replike edilecek konumun "/usr/local/vpopmail/domains/" şeklinde yani sonunda “/” OLACAK şekilde belirtilmesidir. Oysaki Sunucu tarafında özellikle bunu BELİRTMEMİŞTİK.

Betik İçin Gerekli Olan Diğer Dosyalar:

Dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta ise şifre dosyasının izinleridir. İzinler şu şekilde olmaz ise işleminiz başarısız olacaktır. Burada önemli olan "others" kullanıcılarının bu dosyada herhangi bir haklarının olmamasıdır.

# ls -l /usr/local/etc/.rsync.passwd
-rwxr-x--- 1 root wheel 12 26 Haz 12:39 /usr/local/etc/.rsync.passwd

Dosya içerisi ise oldukça basit. Şifreyi okunabilecek şekilde buraya yazabilirsiniz. Bu şifreyi birden çok kullanıcı için, betiğinizde dosya yolunu vererek kullanabilirsiniz.

# cat /usr/local/etc/.rsync.passwd
MailBaK2007
#

Artık yapılması gereken tek adım söz konusu dosyayı test etmek.

# /usr/local/etc/backup
Bu işlem yapılırken bir taraftan da “tail -f /var/log/rsync.log” komutu ile tüm adımların çıktılarını yazdırdığımız “/var/log/rsync.log” dosyasını izleyerek detaylı bilgi alabilirsiniz. Unutmayınız ki rsyncd uygulaması, replikasyon işlemi yapılmaya başlarken replike edilecek olan tüm dizin ve dosyaların listesini çıkarır ve bu listeye göre replike eder. Replikasyon işlemi başladıktan sonra, yedek alınan sunucudan herhangi bir kullanıcı mailbox ındaki maili POP3 ile çeker ise ya da herhangi bir dosya ya da dizin yapılan bir işem sonucunda silinir ise, sıra o dosya ya da dizine geldiğinde söz konusu kaynak orada olmayacağından log dosyasına “replike edilmedi” hatası düşecektir. Ancak bu büyük bir soruna neden olmayacaktır. Sadece loglarınızda bu dosya bulunamadı şeklinde hata belirecektir. Diğer dosyalar sorunsuzca replike edilecektir.

Manuel çalıştırmada sorun yaşamadıysanız artık betiğinizi crontab ınıza yerleştirebilirsiniz.

# crontab -l
0 4 * * * /usr/local/etc/backup

Bu cron job ile artık her gece saat 04:00 de yedeklerimiz yedek mail sunucumuza alınacaktır. Peki bu yedekleme neleri içermektedir. Bu yedekleme; Tüm kullanıcı adı ve maillistesi hesaplarınızı – eklenen, silinen, değiştirilen vs...

Tüm kullanıcı konfigürasyonlarınızı – eklenen ve silinen kullanıcılar, şifre değişiklikleri, POP3, IMAP kısıtlama ya da değişiklikleri, kota ayarlamaları, yönlendirmeler, autoresponder ayarları vs... Kısacası bu replikasyon domain ve kullanıcı bazında meydana gelen ya da getirilen tüm değişiklikleri içermektedir. Not: replikasyon betiğinde önce KAYNAK daha sonra HEDEF belirtilmiştir. Eğer tam tersi bir işlem yapılmak isteniyor ise o halde bu ikisi yer değiştirilmelidir. Yani bu makinedeki “/usr/local/vpopmail/domains/” i diğer makinedeki “mail” PATH i (192.168.100.226::mail ) ile eşitle şekilde.

KAYNAKLAR:
http://www.belgeler.org/man/man5/man5-rsyncd.conf.html
http://www.belgeler.org/man/man1/man1-rsync.html
http://alf1.mrc-lmb.cam.ac.uk/~fm/rsync.html
http://www.splunk.com/base/CustomizersyncdLogOutput
http://samba.anu.edu.au/ftp/rsync/rsyncd.conf.html

İnsan Kaynakları Yönetiminin Dünü Bugünü ve Yarını - Giriş

2010-03-04T15:28:43+02:00

İnsan Kaynakları Yönetimi , son zamanların sıkça telaffuzu yapılan ve işletmeler tarafından her geçen gün daha fazla önem verilmeye başlanan yeni bir yönetim disiplinidir. Bugün gerek ulusal pazara sahip gerekse de lokal bir kitleye hakim büyük ,orta hatta küçük boy işletmeler İnsan Kaynakları Yönetimi’nin yükselen trendinin etkisi altında kalmışlar ve bünyelerinde bir insan kaynakları departmanının istihdamını lüksten çok zaruri bir ihtiyaç olarak algılamışlardır. Bu noktada akla ,İnsan Kaynakları Yönetimi’nin neden bu denli moda bir kavram haline geldiği ve neden üzerinde çok ciddi çalışmalar yapılan bir model halini aldığı sorusu gelmektedir. Bu sorunun izahını mümkün kılmak için önce İnsan Kaynakları Yönetimi’nin ne olduğunu , neyi kapsadığını, nasıl bir evrim geçirdiğini ve eski yönetim modellerinden farkını belirtmek gerekir.

İnsan Kaynakları Yönetimi kavramının tanımlanmasında şunları vurgulayabiliriz:
• İnsan Kaynakları Yönetimi, personel yönetiminin yapısal ve işleyiş yönünden bölünmüşlüğünü ortadan kaldırmak , kapsamlılığını ve bütünlüğünü vurgulamak amacı ile yirminci yüzyılın son çeyreğinde benimsenen yönetsel bir yaklaşımdır.1
• İnsan Kaynakları Yönetimi personel yönetimi ve endüstri ilişkilerinin birleşmesinden doğan ve yönetim tarafından öne sürülen yeni bir oluşumdur.
• İnsan Kaynakları Yönetimi geniş bir alanda istihdam ilişkilerini (employment relations) temsil eden ve bireysel iş ilişkilerinin gelişmesine katkıda bulunarak organizasyonel entegrasyonu gerçekleştirmeye çalışan yeni bir işçi yönetici ilişkiler zinciridir.

Parmak Çıtlatmak

2010-03-04T15:28:43+02:00

Kimi insanlar, her iki elinin parmaklarını birbirine geçirerek ve onları
gererek ses çıkartırlar, yani çıtlatırlar. Çoğumuz buradan gelen sesin
kemiklerden geldiğini sanırız, hatta rahatsız oluruz ama nedense bunu
yapanlar durumlarından memnun görünürler. En çok ve kolaylıkla çıtlattığımız
yerler vücudumuzda en çok bulunan sürtünmeli eklem yerleridir. Bu tip eklem
yerlerinde, örneğin, parmaklarınızda, iki kemiğin birleştiği yerde bir
bağlantı kapsülü ve bu kapsülün içinde de, kemiklerin hareketleri sırasında,
buraları yağlayan bir sıvı bulunmaktadır. Bu sıvının içinde erimiş durumda
oksijen, nitrojen ve karbondioksit gazları bulunur. Vücudumuzda en kolay
çıtlatabileceğimiz eklem yerlerimiz parmaklarımızdır. Parmaklarımız
gerilince ve eklem yerlerimiz düzleşince bu kapsül de gerilir. İçindeki
sıvının basıncı azalır ve gaz kabarcıkları patlamaya başlar. İşte duyduğumuz
bu seslerdir. Patlayan kabarcıklar sonucunda gazlar bu sıvıyı terk eder,
sıvı daha da genleşir ve eklem yerinin hareket yeteneğini artırır. Kuşkusuz
ki eklem yerinin gerilmesi, bu kapsülün boyu ile sınırlıdır.

Eğer parmaklarınızı çıtlattığınız anda röntgenini de çekmiş olsanız, eklem
içinde oluşan gaz kabarcıklarını görebilirsiniz. Bu olay eklem yerindeki
hacmi yaklaşık yüzde 15-20 artırır. Aynı parmağınızı arka arkaya
çıtlatamazsınız. Bir süre beklemeniz gerekir, çünkü gaz kabarcıklarının sıvı
içerisinde tekrar oluşması biraz zaman alır. Tüm bu açıklamalar, deneylerle
kanıtlanmasına karşın, yine de bu kadar küçük gazın, bu denli büyük bir ses
çıkartabilmesinin nedeni hâlâ anlaşılmış değildir.

Ayrıca detaylı çalışmalar göstermiştir ki, çıtırdama sırasında iki ayrı ses
duyulmaktadır. Birincisinin gaz kabarcıklarının patlaması olduğu biliniyor.
İkinci sesin ise kapsülün uzama sınırına vardığında çıktığı sanılıyor.
Peki, parmaklarımızı çıtlatmak vücudumuz için zararlı mıdır? Bunu alışkanlık
biçimini getirenlerde, eklemler çevresindeki yumuşak doku zarar görmekte,
parmaklar şişmekte, dolayısıyla elin kavrama gücü azalmaktadır...

Trabzonspor - Beşiktaş [ Maç Bitti ]

2010-03-04T15:28:43+02:00

Trabzonspor - Beşiktaş

Eğer görüntü gelmiyorsa : lütfen DNS ayarlarınızı 4.2.2.1 ve 4.2.2.2 olarak değiştiriniz.

Eğer nasıl değiştirileceğini bilmiyorsanız , Vista için burdan , XP için ise şurdan öğrenebilirsiniz.

Görüntü durduğunda ya da gelmediğinde sayfayı yenileyiniz. İyi Seyirler

Dünyanın En Kötü 2. Eğitimi Türkiye'de Veriliyor !

2010-03-04T15:28:43+02:00

Geçenlerde gazetede bir yazı okurken gerçekten çok hüzünlendim. Dünyada 57 ülkeyi kapsayan PISA denilen bir sınav var. Bu sınav sistemi kendisine üye olan ülkelerin eğitim düzeylerini değerlendirmek amaçlı yapılan ve ülkelerin bu sisteme dahil olabilmek , bu hizmeti alabilmek için yüklü paralar ödediği bir sistem. Bildigim kadarıyla hangi ülkede gerçekleşiyorsa sınav o ülkenin yerel dilinde hazırlanıyor.

Neyse gelelim sadete bu yıl ülkemizde yapılan PISA sınavı sonuclarına göre Türkiye , sisteme üye 57 ülkeden sondan 2. sırada. En sonuncu kim ? Meksika! Ve malesef Meksika ile aramızda çok da bir uçurum yok.

Sınav 15 yaş grubundaki öğrencilere yapılıyor. Bütün öğrencilere değil, PISA'nın seçtiği 160 rastgele okuldan 4bine yakın rastgele seçilmiş öğrencilere uygulanıyor. Ve malesef sonuçlar hiç bir zaman içaçıcı olmuyor. Daha önce yanlış hatırlamıyorsam, ülkemiz 2004 yılında da bu sınava dahil olmuştu ve yine sondan ikinci olmuştuk. Aradan koca 4 sene geçmiş hala değişen birşey yok. Zaten bu 57 ülke arasında kişi başına düşen milli gelir sıralamasındada konumumuzu aynen koruyoruz. Sondan ikinci !

Sizce eğitimde bir adım bile ilerleyemememizin sebebi nedir ? Sürekli değişen eğitim sistemi mi ? Öğretmenlerin yetersizliği mi ? Sınıfta kalma diye birşey artık söz konusu olmadığı için mi ?

Okuldaki öğrencilerin notlarına bakıyoruz hepsi Pekiyi ! Ezberi gayet iyi yapıyoruz belli ! Acaba okuduğumuzu anlıyor muyuz ? Yada öğrendiğimiz şeyleri gerçek hayatla bağdaştırabiliyor muyuz ?

Bu soruların cevaplarını birileri bir gün verebildiği zaman ülkemizin eğitim dalındaki sıralamasının da artacağına can-ı gönülden inanmaktayım.

Ha bu arada görmüş olduğum enterasan bir isatistik de ; sayısal alanlarda kız öğrencilerin, erkek öğrencilere kıyasla %12 daha başarılı olduğu.

Saygılar

Chappe Telgrafı

2010-03-04T15:28:43+02:00

Bu telgraf şekli en eski zamandan beri uygulanmaktaydı. Agamemnon, Truva'nın alındığını Klitemnesr'e böyle duyurmuştu. Bu yöntem daha sonra Doğabilimci Enee, Polybe, Çinliler ve Kartacalılar tarafından geliştirildi. Sonunculardan da Romalılara geçmiş ve çok kullanılmıştı. Hatta işi Clyde'den Tyne'e uzanan surların içine tunçtan akustik borular yerleştirmeye, yani gerçek bir telefon hattı kurmaya kadar vardırmışlar ve haberleri ya da emirleri böylece 1.000 metreden 1.000 metreye hızla duyurabilmişlerdi.

Barbar istilâlarıyla birlikte bütün bu hünerli tekniklerin sonu geldi. Ve yeni kıpırdamalar ancak XVII. yüzyılda başladı. Bunlardan iHc kayda değer girişim Richer ve Gaspard Schott'unki oldu. (XVI. yüzyılın sonu.) Bunu 1684'de daha önce sözünü ettiğimiz ekşi huylu büyük bilgin Hook'un yöntemi izledi. Yüksek bir yerden alfabenin her bir harfine karşılığı olan işaretlerin verilmesinden ibaretti bu. Dört yıl sonra da Amonson tarafından geliştirildi. Ancak, genel bir gösteriye kalkışıldığında müthiş bir fiyasko oldu. Gösteri Veliahttın ve saray mensuplarının huzurunda yapılacaktı. Şımarık saray züppeleri, üstelik sağır olan zavallı bilim adamını öyle bir alaya aldılar ki adamcağız kurduğu tesisatı işletemedi.

Deneyler üç çeyrek yüzyıl sonra yeniden başladı. Cenevreli fizikçi Lesage (1774), Latin Belâgati Profesörü Fransız Dupuis (1778), Bastille'e atılan Polemist Linguet (1780). Deniz Subayı Courrejolles (1783), Parisli fizikçi Lomonde (1787), Alman Profesör Bergstrasse (aynı yıl), İspanyol Mühendis Bettancourt (1788), Fransız Abbe Chappe (1790), Alman Reiser (1794). İspanyol Salva (1797) harıl harıl deneylere giriştiler. Sonunda çok sayıda ve çeşitli yollar gösterdiler.

Ne var ki, bunlardan çoğu fanteziden öteye gidebilecek türden değildi. Sözgelişi Bergstrasse, işaretlerin top atılarak verilmesini önermekteydi. Bazıları ise, Lesage'ınki gibi zamansızdı, çünkü gerçek bir elektrikli telgraf niteliğinde ve ayrıntılarda bazı gelişmeler gerçekleştirilince, enikonu yararlanılabilecek olgunluktaydı.

Claude Chappe (1763 . 1805), kardeşlerinden uzak kaldığı tatillerini onlarla haberleşebilmek için bir araç bulma çalışmalarıyla geçirirdi. Bu bir merkezin çevresinde dönen bir cetveldi, iki ucunda birer cetvel daha vardı. Bu araçla işaretler vermekte ve bu işaretler de önceden tespit edilmiş bir kod uyarınca yorumlanmaktaydı. Uğraşı Chappe'ı iyiden iyiye sarmış olacak ki, yaşını aldıktan sonra kendini bütünüyle bu konudaki çalışmalara verdi, işe akustik, sonra da elektrik telgrafla başladıysa da, bunlar tatmin edici sonuçlar vermedi. Buna karşılık kardeşleriyle giriştiği deneylerden hoşnut kaldı. Haklıydı ki, icadını sunduğu Convention Meclisi, deneyin resmen tekrarlanmasını istedi.

Bu deney için bir vakitlerin oyuncağı büyütüldü. Ufak cetvel, bir direğin ucunda dönen 4 metrelik bir çubuk olmuştu. İki ucundan sarkan bir metre uzunluğundaki dal çeşitli şekiller alabilecek gibi konmuştu. Ve bu araç bütünüyle bir kulenin tepesine yerleştirildi. Alt katta duran bir memur, sicimleri çekerek araca önceden düzenlenmiş kolun tespit ettiği şekilleri verebilmekteydi. Araç, 12 Temmuz 1793'te Convention'un komiserlerinin huzurunda işletildi. 35 km. uzağa yerleştirilmiş öteki istasyona gidecek mesajı ve cevabı 11 dakika içinde gönderip aldı. Öylesine beğenildi ki, Chappe "telgrafçı-mühendis" olarak atandı ve ilk hamlede hemen iki istasyon kuruldu.

Bu ilk hattın açılışı (Lille-Paris) Fransa'nın ve teknikler tarihinin onurlu sayfalarından biridir. 1 Eylül 1794'te Convention'un oturumu açılır açılmaz Carnot kürsüye fırlamış ve "Vatandaşlar!" diye haykırmıştı. "Paris-Lille arasında kurmuş olduğumuz telgrafla az önce aldığımız habere göre Conde, Cumhuriyete bu sabah saat 6'da teslim olmuştur." Bunun üzerine Meclis, Kuzey Ordularına bir kutlama ve teşekkür telgrafı gönderilmesine karar verdi. Ve bu ikinci mesajın karşılığı geldiğinde meclis hâlâ toplantı halindeydi.

1800 yılında Fransa'da üç telgraf hattı vardı: Paris-Lille, Paris-Strasbourg, Paris-Brest. Bunların toplam uzunluğu 1.253 km. etmekteydi. Bu sayı 1844'te 5.000'e çıktı. Ulaşımdaki bu hız insanı şaşırtmayacak gibi değil: Paris-Lille arası (aradan 22 istasyon geçerek) 2 dakika, Strasbourg-Paris 6.30 dakika, Lyon ya da Brest'ten Paris 8 dakika, Toulon-Paris 20 dakika.

Bu sistem yabancı ülkelerde de uygulanmış, ancak görüş uzaklığı ve havanın saydamlığı gibi şartlar göz önünde tutularak az çok değişiklikler yapılmıştı. İtalya, Mısır ve İspanya olduğu gibi uygulamaktaydı. bunları. Almanya ve Rusya da değişiklik yapmadan izledi. İngiltere kolların yerine tahta kanatlar taktı. Öteki ülkeler ise telgrafı anlayıncaya ve "Chappe" uygulayayım deyinceye kadar bu sistemin modası geçmeye başladı. Fransa 1844'te Cezayir'de ilk hattı inşa ederken ülkesinde elektrikli telgraf kurulmaya başlanmıştı. Bu sistem çarçabuk yayılıp ötekini silecekti.

Lokomotif'in İcadı

2010-03-04T15:28:43+02:00

Lokomotifi ilk düşünen, daha doğrusu ilk gerçekleştiren Trevithick oldu. 1801'de inşa ettiği ve kendinden öncekilerden daha başarılı bir sonuç alamadığı buharlı arabası hatırlardadır. Bu başarısızlık buharlı lokomotifin mucitini sarstı; sabırsız, ama hünerli bir kişi olduğundan başka şeyler üzerinde çalışmaya başladı. Ancak, emeklerinin büsbütün boşa gitmesini de istemediğinden, bir süre sonra makinesinin ray üzerinde giden arabaya bağlanmasını madencilere teklif etti.

İcadını yalnız Merthyr-Tydvil Firması kabul etti (1804), fakat bu büyük bir yarar sağlamadı. Araç, beygirin yerini tutmasına tutuyordu ama, ne ondan daha hızlı gidebiliyor, ne de güven verebiliyordu. Perdahlı bir yüzey üzerinde tekerlekli araçla taşıma, ancak hafif yükler için mümkündü. Çünkü belli bir ağırlık aşılınca, kayma yapıyordu. Mühendisler bu sakıncayı giderici çareler aramaya koyuldular. Bu yoğun çalışmalar, kömürün buharlı araçla taşınması işinin gerçek bir ihtiyaç halini aldığını ispatlamaktadır.

Trevithick ve Vivian, artık rahatça lokomotif diyebileceğimiz bu makinenin tekerleklerine çıkıntılar işlemeyi önerdiler. 1811'de John Blenkinsop (1783-1831), ray ve tekerlekleri bir dişli bindirmelik şeklinde imal etmenin gerektiğini ileri sürdü. 1812'de William Chapman (1749-1832), lokomotifi bir yana koyup yol boyunca sabit makineler kurmak, böylece yükü kablolarla ve bu makineler aracılığıyla çekmek gerektiği fikrini ortaya attı. 1813'te Brunton daha da saçma bir fikri, tekerleği bir yana atıp lokomotife atınki gibi ayaklar takılması gerektiğini savunmaya koyuldu. İşin garibi bunları dinleyenler hatta taraftar olanlar da çıktı.

Sonunda havadan sözler etmektense rayda kayma işinin ne olduğunu anlamak için deneyler yapmayı düşünen biri ortaya çıktı: Bu Wylam maden ocaklarında mühendis olan William Hedley idi. Lokomotife belli bir ağırlık verildiğinde tekerleğin raya yapıştığını ve kayma yapmadığını gözlemledi. Bunun üzerine Hedley, bütün ağırlığın yük çekmeye harcanması için çift dingilli bir lokomotif inşa ederek, bu aracın ağır yük taşımaya elverişli olduğunu ispatladı.

Hedley'in lokomotifinin Wylam'da, Blenkinsop'unki Middleton'da başarıyla işleyince yeni yük taşıma aracı dikkati çekmeye başladı. Makineyi görmek için koşanlardan çoğu mühendis ve teknisyenlerdi Bunlardan biri de Killing-worth taşkömürü ocaklarında teknisyen olan Stephenson idi.

Wylam'da 9 Haziran 1781'de doğan George Stephenson'un çocukluğu yoksulluk içinde geçmişti, önce çobanlık yapmış yedi ile on bir yaşları arasında, tarım işçisi olmuştu. Bir süre sonra da babasının çalıştığı maden ocağına kazancı olarak girdi. Görevi, başka birkaç işçiyle birlikte ocağa kömür atmaktan başka bir şey değildi. Buharlı makineye karşı büyük ilgi duymuş ve işleyişini incelemişti. Bu arada aracın değerini takdir etmekle kalmayıp kusurlarını bulmuş, bunları gidermenin çarelerini araştırmaya koyulmuştu, işte çalışmaları bu safhaya vardığında bu konuyla ilgili bilgisinin çok yetersiz olduğunu anladı.

Sıfırdan başlaması ve çok şey öğrenmesi gerektiğini itiraf etmek cahil kişilerde büyük bir zekâ belirtisidir. Bu tekniğin temeli olan bilimi iyice incelemeden ve sindirmeden en o ıfoV Kir teknik aelisme yöntemi ya da bir yenilik ileri sürmenin doğru olmayacağını düşünmesi mucit için takdire değer bir davranıştır.

Stephenson 18 yaşında okuma "yazma öğrenmeye koyuldu. Sonra da gece kurslarına yazılarak matematik, fizik ve mekanik öğrenmeye başladı. Böylece kendi kendini yetiştiren mucitlerin en önemlilerinden birisi oldu. Halk diliyle yazılmış birkaç bilim kitabı okuyup bir konu hakkında az çok bilgi edindiler mi bilgiçlik taslayan insanlara günümüzde de rastlarız.

Stephenson da bu kuralın dışında kalmadı, ama çok zeki bir insan olduğundan Newton mekaniğini yıkmaya varan tasarıları hakkında hayallere kapılmadan önce, yıkmayı kurduğu mekaniği köklü bir şekilde bilmesi gerektiğini anladı. Hemen oğlunun okul kitaplarına sarıldı. Onu, kendisi gibi cahil kalmaması için koleje göndermişti. Kendisi de onun aracılığıyla kolej derslerini izlemeye koyuldu. Newcastle'daki Felsefe ve Edebiyat Derneğinin seminerlerine de katılıyordu. 1820'den başlayarak Edinburg Üniversitesine giden oğlunun teşvikiyle de onunla birlikte üniversitenin kurslarını izlemeye koyuldu.

Bilimsel eğitimi, teknik yeteneklerinin düzeyine yükseldikçe mucit dehası meydana çıkmakta ve şeflerinin dikkatini çekmekteydi. O kadar ki, 1814'te Hedley'in makinesiyle ilgilenip bir benzerini Killingworth'da imal etmeyi önerdiğinde, madende artık bir işçiden çok bir mühendis olarak çalışmaktaydı. Stephenson ilk lokomotifini aynı yıl imal etti. Bu, 4 tekerleğin üzerinde monte edilmiş yatay duran bir silindirdi, iki yanında, bir manivela aracılığıyla tekerlekleri çeviren pistonların işleticisi iki ufak silindir daha bulunmaktaydı.

1816'da Stephenson bu prototipi geliştirdi. Tekerleklerin uyumlu gidişini sağlamak için bunları, birleştirici bir devrim koluna bağladı ve ocağın çekimini artırmak için silindirden çıkan buharın bir bacayla dışarıya atılmasını sağladı. 1817'de yeni bir model sundu. Bunda kazan, bir basmatulumba aracılığıyla sürekli olarak su almaktaydı. 70 ton yükle dolu vagonları 8-10 km. hızla götüren bu son lokomotif Killing-worth demiryolunda on yıl hizmet gördü. Bu başarı Stephenson'un madenden ayrılıp bir lokomotif fabrikası kurmasına yetecek kadar büyüktü ve mucit 1822'de Newcastle'da fabrika açtı.

İlk önemli siparişini 1825'te aldı: Newcastle'ın güneyinde, birbirinden 39 km. uzakta bulunan Stockton-Darlington şehirleri arasındaki demiryolu için üç lokomotif... Hat büyük bir törenle açıldı. 90 ton yük alıp saatte 20 km. hızla gidecek olan lokomotife 'resmi zevatı' ve müzikçileri taşıması için bir de vagon bağlandı. İlk yolcu treniydi bu. Treni atlıların izlemesine karar verilmişti, ama o dönemde 40 km. gibi inanılmayacak bir hızla bayırı inerek atları pes ettirdi.

İstihkak Davası Prosedürü

2010-03-04T15:28:43+02:00

Mahcuz mala istihkak davasında mahcuz mal, borçlunun elinde ise İİK. 97 uyarınca üçüncü şahıs davayı alacaklıya karşı açacaktır. Fakat mal üçüncü şahsın elinde ise, bu halde davayı alacaklının İİK. 99 uyarınca üçüncü şahsa karşı açması gerekir. Buradan da anlaşıldığı gibi, davada taraf rolleri, malın borçlu veya üçüncü şahsın elinde bulunmasına göre değişiklik arz etmektedir.

Prosedürü bu anlamda farklı başlıklarda incelemeden önce kanunda belirtilen "elde bulundurma" kavramı ile anlatılmak istenen şeye kısaca değinelim:

Hacizli malı elde bulundurma, hukuki bir kavram olan zilyetliğin karşıtı olarak kullanılmamıştır. Kastedilen hususun, zilyetliğin maddi ve harici öğesi olan "şey üzerinde egemenlik, fiili tasarruf kudreti" olduğu doktrinde oybirliğiyle kabul edilmiştir.

Taşınırlar için geçerli olan bu kural taşınmazlar için söz konusu değildir. Taşınmaz, tapu sicilinde kimin adına kayıtlı gözüküyorsa onun malı sayılır ve ancak onun borcundan dolayı haczedilebilir. Yani sicil zilyetliğine kim sahip ise onun malı elinde bulundurduğu kabul edilir.

Kıymetli evraka bağlı haklara, bunları fiilen elinde bulunduran kimse zilyet sayılır.

Diğer alacaklarda ise, elinde bulundurma koşulunu, "hak üzerinde fiilen tasarruf edebilmek olanağına sahip olan kimse" gerçekleştirir.

Malı muhtelif şahıslar ellerinde bulunduruyorlarsa; örneğin, borçlu ile istihkak iddiasında bulunan üçüncü kişi haczedilen menkul malı birlikte ellerinde bulunduruyorlarsa, hacizli mal İİK. 97 a'ya göre borçlunun elinde sayılır.

Bunlar dışında, kiralanan yerde bulunan malları, kiracının elinde bulundurduğu kabul edilir. Ancak kiracı kiralanmış olan yerde bilfiil oturmuyorsa, o yerde bulunan şeylerde artık zilyed sayılmaz; zilyed, bu malları fiilen kullanan kimsedir.

Malın Borçlunun Elinde Bulunması Hali

İstihkak iddiasında bulunulması

İstihkak iddiası haczedilen mal üzerinde üçüncü kişinin mülkiyet veya rehin hakkı iddia etmesi veya borçlu tarafından, haczedilen malın üçüncü kişinin mülkü veya rehni olduğunu ileri sürmesidir.

Sözlü veya yazılı olabilen İstihkak iddiası iki şekilde ileri sürülebilir:

Haciz sırasında

Borçlunun elinde bulunan mal haczedilirken, borçlu bu malı başkasının mülkü veya rehni olarak gösterdiği veya borçlunun elinde iken haczedilen mal üzerinde bir üçüncü kişi tarafından mülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bu istihkak iddiasını haciz tutanağına geçirir ve iddia ve alacaklı ile borçluya bildirilir.

Haczin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde

Üçüncü şahıs, haciz zamanında işe müdahale edebilecek durumda bulunmuyorsa, İİK. 97/9 uyarınca mahcuz mal ve satışı sonucu elde edilen para (pretium succedit in locum rei) memurun elinde bulunduğu müddetçe istihkak talebinde bulunmak hakkına sahiptir. Ancak paraların paylaştırılmasından sonra bu davanın açılmasına imkan verilmemiştir.

Bu durumda üçüncü kişi ancak haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içerisinde istihkak iddiasında bulunabilir.

Yedi günlük istihkak iddiasında bulunma süresi hak düşürücü süre olup İcra dairesince doğrudan doğruya gözetilir. Yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunulmazsa artık o takipte bu iddiayı ileri sürme hakkı kaybedilmiş olur.Borçlunun elinde iken haczedilen bir mal hakkında bir üçüncü kişi icra dairesine gelerek istihkak iddiasında bulunursa, bu istihkak iddiası da haciz tutanağına geçirilir.

Ayrıca İİK 103'e göre yapılacak bu bildirimle, bu iddiaya karşı itirazları olup olmadığını bildirmek üzere alacaklı ve borçluya üç günlük süre verilir. Üç günlük süre verilmeden yapılan tebligatlar geçersizdir.

Haczin Öğrenilmesinin İspatı ve Kanuni Karine

Alacaklı, yedi günlük istihkak süresinin geçirildiğini, müddeinin daha önce haczi öğrendiğini iddia ettiği takdirde bunu kendisi kanıtlamalıdır. Aksi takdirde istihkak müddeisinin bildirdiği tarih haczi öğrenme tarihi sayılır.

Tüzel kişilerde haczi öğrenme tarihi, dava açmaya yetkili makamın öğrenme günüdür.

İştirak halinde bulunan bir mal veya miras payının haczi halinde paydaşlardan en sonuncusunun öğrenme tarihi haczi öğrenme olarak kabul edilir.

Kanuni tarafından düzenlenen bir karineye göre ise, istihkak iddiasının yapıldığı tarihte veya istihkak davasının açıldığı tarihte istihkak müddeisi ile birlikte oturan kimseler veya bu şahısların iş ortakları, iddianın yapıldığı tarihte veya davanın açıldığı tarihte malın haczini öğrenmiş sayılırlar.

İstihkak İddiasına İtiraz Edilmemesi

İİK. 96/II'ye göre; alacaklı ya da borçlu, icra dairesi tarafından kendilerine tanınan üç günlük süre içinde istihkak iddiasına itiraz etmezlerse, istihkak iddiasını kabul etmiş sayılırlar. Buna göre de, istihkak iddiası olarak ileri sürülen hak mülkiyet hakkı ise, mal üzerindeki haciz kaldırılır; ileri sürülen hak sınırlı ayni hak ise, mal bu sınırlı ayni hak ile kısıtlı olarak haczedilmiş sayılır.

İstihkak iddiasına İtiraz Edilmesi

İİK. 97/I'e göre; alacaklı ve borçlu, kendisine verilen üç günlük süre içinde sözlü ya da yazılı olarak üçüncü kişinin istihkak iddiasına itiraz ederse, icra müdürü dosyayı hemen icra tetkik merciine verir.Bunun için itirazda bulunanların bir istemine gerek yoktur.

İcra müdürünün, istihkak iddiası üzerine 97.maddeye göre işlem yapmaması, süresiz şikayet konusu olur.

Tetkik merci, dosyayı inceler ve gerekirse ilgilileri duruşmaya çağırır. Yapacağı araştırma ve inceleme sonunda varacağı kanıya göre takibin devamı veya ertelenmesi hakkında bir karar verir. Tetkik merciinin, istihkak iddiasının esası hakkında karar vermesi isabetsiz ve yasaya aykırı olur.

Tetkik mercii, kural olarak istihkak iddia edilen mal hakkındaki takibin ertelenmesine karar verir; bu halde üçüncü kişiden haksız çıktığı takdirde alacaklının olası zararına karşı İİK. 36'da gösterilen bir teminat alınır. Bu teminatın cins ve tutarı mevcut delillerin niteliğine göre takdir olunur. Fakat merci, istihkak iddiasının doğruluğuna kanaat getirirse davacıyı teminattan muaf tutabilir.

Ancak, istihkak davasının üçüncü kişi tarafından sırf satışı geri bırakmak amacıyla kötüye kullanıldığını kabul etmek için ciddi sebepler bulunduğu takdirde, tetkik merci takibin devamına karar verir.

İİK. 97/V'e göre, takibin devamına ilişkin tetkik merci kararı temyiz edilemez.

Takibin ertelenmesi veya devamı hakkındaki kararın istihkak iddiasında bulunana tebliği üzerine dava aşaması başlar.

İstihkak Davası

Davanın Açılması

İİK. 97/VI'ya göre; Üçüncü kişi, takibin ertelenmesi veya devamına ilişkin tetkik mercii kararının kendisine tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde istihkak davası açabilir. Aksi takdirde, haciz koydurmuş olan alacaklıya karşı istihkak iddiasından vazgeçmiş sayılır ve alacaklı artık o malın satılmasını isteyebilir.Buradaki feragat ancak derdest takip bakımından hüküm doğurur. Bu sebeple feragatin maddi hukuk münasebetine bir tesiri olmadığı gibi sonraki bir takipte de herhangi bir hükme sahip değildir.

Davanın yedi gün içinde açılması gerekse de, üçüncü kişi bu kararın tebliğini beklemeden de dava açabilir.

Buradaki yedi günlük süre hak düşürücü süre olduğundan, tetkik mercii tarafından resen göz önünde tutulur.

Ancak kendisine istihkak talebinde bulunmak imkanı verilmemiş üçüncü şahıs, haczi edilen şey hakkında veya satılıp da bedeli henüz alacaklıya verilmemiş ise bedeli hakkında istihkak davası açabilir. Burada da üçüncü şahıs, istihkak iddia ettiği malın haczini öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde davayı açması gerekir.Bu takdirde merci, takibin talik edilip edilmeyeceği hakkında acele karar verir. Mahcuz mal satılmış ise merci bedelin muhakeme neticesine kadar mevkuf tutulması veya teminatlı veya teminatsız alacaklıya verilmesi hususunda ayrıca karar verir.

Davada Taraflar

Davacı: Haczi yapılan mal veya mallar borçlu elinde ise, istihkak davasını üçüncü kişi açar ve bu suretle davayı açan kimse, davacı sıfatını kazanır.

Mal veya mallar üzerinde müşterek mülkiyet varsa, maliklerden biri sadece kendi payı için dava açabilir. İştirak halinde mülkiyet varsa, davanın bütün malikler tarafından açılması gerekir.

İstihkak davasını borçlu hiçbir zaman açamaz.

Davalı:Davalı, haczi isteyen ve yaptıran ve aynı zamanda istihkak iddiasına karşı itiraz eden alacaklıdır.

Eğer haciz sırasında borçlu da malın kendisine ait olduğunu ileri sürmüşse, açılacak istihkak davasında davalı olarak gösterilir.

Görev-Yetki

Görev: İİK 97/6'ya göre, istihkak davalarına bakmaya icra tetkik mercileri görevlidir.

Her ne kadar HUMK. 512/1'de "mahkeme" den söz edilmekte ise de bunu icra tetkik mercii olarak anlamak gerekir.

İİK. 261/son hükmünden, ihtiyati hacizde de istihkak prosedürünün icrai hacizlerde olduğu gibi yürütüleceği anlaşılmaktadır.

Ayrıca icra hakimliği teşkilatı olan yerlerde istihkak davalarına bu hakimler bakacaktır. İcra hakimliği olmayan yerlerde bu görev asliye hukuk hakimlerine aittir.Ancak asliye hukuk hakimi, davaya icra tetkik merci hakimi sıfatıyla baktığını tutanakta ve kararda göstermelidir.

Yetki: İstihkak davalarında yetkiye ilişkin hükümleri HUMK. düzenlemiştir. HUMK. 512'ye göre, taşınır mallarla ilgili istihkak davalarına eşyanın bulunduğu veya haczin vazolunduğu yer (icra takibinin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer) mahkemesinde bakılır. Buna göre taşınır mallarla ilgili istihkak davalarına bakmaya yetkili icra tetkik mercileri:

İcra takibinin yapıldığı yer icra dairesince, bu yerdeki mallara haciz konmuşsa istihkak davası burada açılır.

Haczedilecek eşya icra takibinin yapıldığı yerden başka yerdeyse, haciz istinabe yoluyla yapılır. Bu durumda istihkak davası, eşyanın bulunduğu yerde açılabilir.

HUMK. 9'daki genel kurala göre dava, davalının bulunduğu yerde de açılabilir.

Taşınmaz mallara konulan hacze karşı istihkak davalarında yetkili yer, HUMK 13'e göre bu taşınmazın bulunduğu yer icra tetkik merciidir.

Yargılama Usulü

Uygulanacak usul: İİK 97/XI'e göre, istihkak davasına genel hükümler dairesinde ve basit yargılama usulüne (HUMK. 507-511) göre duruşmalı olarak görülür.

İstihkak davası acele işlerden olduğundan ve bundan başka basit yargılama usulüne tabi bulunduğundan, bu davlara adli tatilde de bakılır(HUMK 176).

İspat: Uyuşmazlık konusu malın borçlunun ya da üçüncü kişinin elinde haczedilmiş olmasına göre ispat yükü yer değiştirir. Borçlunun elinde bulunduğu sırada haczedilen mallar hakkında üçüncü kişi tarafından açılan istihkak davalarında ispat yükü, davacı üçüncü kişiye düşer.

Ancak bazı kötüniyetli borçlular, genellikle borçlarını öderken alacaklılara bazı güçlükler çıkarırlar. Ya mallarını kaçırırlar ya da hileli veya danışıklı işler yaparak mal varlığını azaltırlar. İşte bu gibi hileli işlemlere ve anlaşmalara karşı borçlunun gerçek alacaklılarını korumak için, kanun istihkak davası hakkında bazı karinelerle birlikte son fıkradaki özel ispat koşulları öngörmüştür.

Bu hükümleri içeren İİK. 97/a'yı incelersek bu kanun maddesinin öncelikle karineleri düzenlediğini görürüz:

- Bir menkul malı elinde bulunduran kimse onun maliki sayılır. Yani borçlunun, menkul bir malın maliki sayılması için asli zilyed olması şart değildir, sadece elinde bulundurmuş olması yeterlidir.
- Borçlu ile üçüncü kişilerin menkul malı birlikte ellerinde bulundurmaları halinde dahi mal borçlu elinde sayılır.
- Birlikte oturulan yerdeki mallardan nitelikleri itibariyle kadın, erkek, ve çocuklara aidiyetleri açıkça anlaşılanlar veya örf ve adet, sanat, meslek veya meşgale icabı olanlar bunların farzolunur.

Yukarıda açıklanan karinelerin aksini iddia eden ispatla yükümlüdür. İİK 97/a'nın son fıkrasında da bazı özel ispat koşulları düzenlenmiştir. Buna göre istihkak davacısı,

- Malı ne suretle iktisap ettiğini yani hangi hukuki sebebe dayanarak mal üzerinde ileri sürdüğü hakkı kazanmış olduğunu ispat etmelidir.
- Borçlunun elinde bulundurmasını gerektiren hukuki ve fiili sebep ve hadiseleri göstermek ve bunları ispat etmek zorundadır.

Ayrıca üçüncü kişi sadece malı iktisap ettiğini ispat etmekle yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaz; iktisap olanağına da sahip olduğunu yani malın karşılığı olan parayı sağlayabilecek güçte bulunduğunu makul bir şekilde kanıtlamalıdır.

Belirtilmek gerekir ki; buradaki ispat koşulları yalnız üçüncü kişilerin açtıkları istihkak davasında söz konusudur.

Taraflar, iddia ve savunmalarını her türlü delillerle isbat edebilirler. Bu deliller; ikrar, yazılı delil, taraflar tacir ise ticari defterler, tanık, bilirkişi incelemesi, keşif, fatura ve yemin olabilir. Tarafların gösterecekleri bütün bu deliller, tetkik mercii hakimi tarafından serbestçe takdir olunur.
Davanın Sonuçları
- Davanın Reddi:

İstihkak davasının amacı, mahcuz mal üzerinde icra takibinin devamına olanak bulunup bulunmadığını saptamaktan ibaret olduğuna göre tetkik mercii, davacı üçüncü kişinin iddiasının haksız olduğu kanısına varırsa ve böylece dava redle sonuçlanırsa, mahcuz malın üzerindeki haczin ve icra takibinin devam edeceği kesinleşmiş olur. Böylece alacaklı, malı paraya çevirttirip alacağını alma hakkını kazanır. Takibin talikine karar alınmış idi ise bu karar da kendiliğinden kalkar.

İstihkak ilamları, İİK 363/7'ye göre kabili temyizdir. Bunun için davacı İİK.97/14 gereğince icra dairesinden mühlet(icranın geri bırakılmasını) ister. Verilen mühlet içinde Yargıtay'dan tehiri icra kararı getirilmezse takibe devam olunur.

Temyizin satışı durduracağına ilişkin İİK. 364. madde burada uygulanmaz. Çünkü bu madde, sadece takip hukukuna ilişkin kararların temyizine münhasır bir hükümdür; istihkak davalarına ilişkin kararları kapsamaz.

İstihkak davasının reddi sonucunda ayrıca davacı, İİK. 97/13 hükmünce tazminatla sorumlu olur. Önceden takibin talikine karar verilmişse, alacaklının bu yüzden tahsili geciken alacak tutarının %15'inden aşağı olmamak üzere davacıdan tazminat alınır. Bu hükme göre tazminata hükmedebilmek için davacının haksız çıkması yeterlidir, ayrıca kötüniyetli olması aranmaz.

Zarar tutarının %15'den fazla olduğu ileri sürülürse alacaklının bunu ispat etmesi gerekir.

-Davanın Kabulü:

Üçüncü kişi istihkak davasını kazandığı takdirde iddia ettiği hakkın niteliğine göre mahcuz mal üzerindeki haciz kalkar veya davacının o mal üzerindeki hakkına halel gelmemek kaydıyla devam eder.

Örneğin: Üçüncü kişinin iddia ettiği hak mülkiyet hakkı ise, mal üzerindeki haciz kalkar ve mal üçüncü kişiye verilir. Üçüncü kişinin hacizli mal üzerinde başka bir ayni hak sahibi olduğuna karar verilirse, mal bu ayni hakka zarar gelmemek şartıyla haczedilmiş olur.

İİK. 97/15'e göre haczolunan mal değerinin asgari %15'i tutarında tazminata hükmedebilmek için alacaklı veya borçlunun üçüncü kişinin istihkak iddiasına kötüniyetle itiraz etmiş olmaları gerekir. Kötüniyetten maksat, mahcuzun üçüncü kişiye ait olduğunu bile bile istihkak iddiasına karşı koymaktır.

Üçüncü kişinin istihkak iddiasına itiraz yapılmadan doğrudan doğruya mercie dava açılırsa davacı lehine tazminata hükmedilmez.

İtiraz eden alacaklı veya borçludan hangisi kötüniyetli ise tazminat yalnız onun hakkında uygulanır.

İİK. 97. maddesinin 13. fıkrasında tazminat alacak tutarı üzerinden hükmedildiği takdirde 15. fıkrasında mahcuz malın değeri üzerinden hükmedilmektedir.

Tazminata hükmedebilmek için talebe ihtiyaç olup olmadığı ise doktrinde tartışmalıdır.

KAYGANACIOĞLU'na göre, her iki fıkradaki "tazminat alınmasına hükmolunur" sözcüklerinin emredici niteliğinden tazminata hükmedebilmek için talebe gerek olmadığı anlamı çıkar.

ERİŞ'e göre ise, tazminata hükmedilebilmesi için davacının, davalı alacaklı veya borçlunun kötüniyetli olduğunu ileri sürerek bunu ispat etmesi yanında tazminatı da istemesi de gerekir.

UYAR'a göre de, bu maddede yer alan tazminat hükmü kamu düzeniyle ilgili olmadığı için ayrıca istemde bulunulmaması halinde Tetkik Mercii tazminata hükmedemez.

Malın Üçüncü Şahsın Elinde Bulunması Hali

Alacaklının haciz istemi üzerine icra müdürü, takip konusu alacak için gerek borçlunun iş ve ev adresinde gerekse üçüncü kişilerin elinde bulunan malları haczeder ve haczedilen mallar hakkında borçlunun ve üçüncü kişilerin iddialarını haciz tutanağına yazar. Bunu takiben icra müdürü, üçüncü kişi aleyhine -tetkik merciinde- istihkak davası açmak üzere alacaklıya yedi günlük bir süre verir.

İşte İİK 99'a göre yukarda açıklandığı şekilde başlayan prosedür ile İİK 97'deki prosedür birçok açıdan benzerlikler arz etmektedir. Bu sebeple yukarıda belirtilen aşamaların tekrarı gereksiz olacağından, biz bu çalışmamızda iki düzenleme arasındaki fark ve benzerlikleri bir başlık altında toplayarak incelemeye çalışacağız:

İİK. 97 ve İİK. 99 Arasındaki Fark ve Benzerlikler

İİK. 99'a göre, alacaklıya dava açmak için verilecek yedi günlük süre, icra müdürü tarafından verilecektir; yoksa icra müdürü üçüncü kişinin istihkak iddiasında bulunmasını takiben "istihkak iddiası hakkında karar verilmek üzere" dosyayı Tetkik Merciine gönderemez. Halbuki İİK. 97'ye göre bu süreyi tetkik mercii verecektir.
İİK. 99, 97. maddeye göre daha basit olarak düzenlenmiştir. 99. maddede gerek alacaklıya ve gerekse borçluya istihkak iddiasına karşı itirazları olup olmadığını bildirmek hususunda tebligata gerek bulunmamaktadır.
İİK. 99'a göre, haciz edilen mal üçüncü kişinin zilyetliğinde olduğu için bu üçüncü kişinin istihkak iddiasını ileri sürmesi ile bir karara gerek olmaksızın icra takibi duracaktır. Halbuki İİK. 97'ye göre, icra takibinin durması bakımından tetkik merciinin karar vermesi gerekir.
Yedi günlük dava açma süresi, alacaklının haczi öğrendiği tarihten değil icra müdürünün süre verdiğini alacaklıya tefhim veya tebliğ ettiği tarihten itibaren işlemeye başlar.İİK 97'de de kural olarak tefhim ve tebliğ tarihi esas alınmış olunmakla birlikte kendisine istihkak talebinde bulunma imkanı tanınmamış üçüncü şahıslar bedelin alacaklıya verilmemiş olması kaydıyla haczi öğrenme tarihlerinden itibaren bedel üzerinde istihkak davası açabiliyorlardı.
İİK. 99'a göre, istihkak davasını alacaklının açması ve bu davada husumeti üçüncü kişiye yöneltmesi gerekir. Yani İİK 97'ye nazaran davacı ve davalı sıfatları farklılık göstermektedir.
İİK. 99'da istihkak davasının hangi usule göre inceleneceği ve davada ispat yükünün kime ait olacağı düzenlenmemiş olmakla beraber, İİK. 97/11-12, 99.madde çerçevesinde açılacak davalarda da aynen uygulanır. Ör: Açılan istihkak davasında hacizli malı elinde bulunduran üçüncü kişi mülkiyet karinesinden yararlanacağı için ispat yükü de alacaklıdadır.
İİK. 99'da İİK.97'de öngörüldüğü gibi bir tazminat düzenlenmemiştir. Doktrinde, yasada açık bir hüküm bulunmadığından, dava sonucunda tazminata hükmedilemeyeceği, buna karşı, mahkemede ayrıca açılabilecek bir davada, eğer koşulları oluşursa tazminat istenebileceği belirtilmiştir.Nitekim ERİŞ ve KURU da bu görüştedir.

YÜKSEK MAHKEME de eski içtihatlarında bu görüşü benimsemişken, sonraki uygulamalarında aksini belirterek yeni bir içtihat oluşturmuştur.

Malı Borçlu ile Üçüncü Şahsın Birlikte Elde Bulundurmaları Hali

Borçlu ile üçüncü kişinin menkul bir malı birlikte elde bulundurmaları halinde dahi, mal borçlunun elinde sayılır. Buna göre, bu halde de istihkak davasını açmak külfeti, borçlu ile birlikte malı elinde bulunduran üçüncü kişiye düşer.

Buna karşın, davayı alacaklı da açmış olabilir. Alacaklının bu davayı açmış olması halinde, dava sırf bu nedenle reddedilemez. Davayı kim açmış olursa olsun, davada isbat külfeti üçüncü kişiye aittir.

Üçüncü kişi, İİK. 97'ye göre, alacaklıya karşı açacağı istihkak davasında yasal karinenin aksini ispat etmekle yükümlüdür. Bu yüzden de, haciz edilen mala borçlunun malik olmadığını ve kendisinin gerçek malik olduğunu ispat edecektir.

İİK 97/a'da öngörülen karineye karşılık aynı maddenin 3. cümlesinde de üçüncü kişi yararına bir karine getirilmiştir.Yukarıda ispat adı altında işlediğimiz hükme göre, "Birlikte oturulan yerdeki mallardan nitelikleri itibariyle kadın, erkek, ve çocuklara aidiyetleri açıkça anlaşılanlar veya örf ve adet, sanat, meslek veya meşgale icabı olanlar bunların farz olunur". Bu hüküm, belirtilen üçüncü kişilerin ispatı açısından kolaylık getirmiştir.

Malın Çalınmış veya Kaybolmuş Bir Mal Olması Hali

İİK. 98'de çalınmış veya zayi olmuş mallar hakkında MK'nın 902, 903 ve 904. maddeleri saklı tutulmuştur. Yani bu şeyler hakkında MK hükümleri uyarınca istihkak davası açılabilir.

MK 902'ye göre, çalınmış veya zayi olmuş malın hakiki sahibi mahcuzun paraya çevrilmesinden ve paraların paylaştırılmasından sonra dahi çalınma ve ziya tarihinden itibaren beş sene içinde istihkak davası açabilir.

Müzayedede bu malı satın almış olan kimsenin iyiniyeti davanın kabulüne engel olmaz. Ancak satın alanın satıcıya ödediği paranın kendisine verilmesi dava açma koşuludur.

Üçüncü şahsın malını borçluya emanet etmiş olduğu durumlarda mal icra dairesi tarafından satıldıktan sonra bedeli üzerinde de alacaklıya verilinceye kadar dava açılabilir.

İİK. 98/2 uyarınca icra dairesi tarafından pazarlık suretiyle yapılan satışı, MK. 902'de öngörülen "aleni müzayede" yani açık arttırma hükmünde saymak gerekir.

Davanın Açılması İçin Gerekli Olan Şartlar ( İcra Hukuku )

2010-03-04T15:28:43+02:00

Usulüne Uygun Bir Haciz İşlemi : İstihkak davasının açılması için gerekli olan en önemli şart, borçluya ait olduğu düşünülen bir malın haczedilmesidir. Bu haczin kesin haciz, ihtiyati haciz veya geçici bir haciz olması fark doğurmaz.

İİK 85/I'de de belirtildiği üzere, haciz ancak "borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta olan menkul mallarıyla gayrimenkulleri,alacak ve hakları" üzerine konabilir. Üçüncü şahısların bunlar üzerinde iddia ettikleri haklar nazara alınmaksızın haciz icra olunur. Burada önemli olan haczin sadece borçlunun malları üzerine konabilmesidir çünkü haciz yoluyla takipte borçlu, bütün malvarlığıyla sorumludur. Malın haciz sırasında borçlunun veya üçüncü şahsın elinde bulunması dahi önemsizdir.

Yine de, İİK 85/II'ye göre "borçlu tarafından başkasına ait olduğunu beyan edilen veya üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten haczedilmiş yahut istihkak iddia edilmiş malların haczi en sonraya bırakılır." Alacaklının üçüncü şahsa aidiyeti aşikar bir malın haczini istemesi hakkın suiistimali olacağından böyle bir talep nazara alınmamalıdır.

Davanın açılabilmesi için sadece haciz işleminin gerçekleştirilmiş olması değil, bu işlemin aynı zamanda usulüne uygun olması gerekir.

İstihkak İddiası

Haczedilen mal üzerinde ayni bir hakkı bulunduğunu ileri süren üçüncü şahsın bu iddiası bir dava ikamesine muadil değildir. Bu iddia ile istihkak davası açılmış olmaz. Üçüncü şahıs, mahcuz mal üzerinde ayni bir hakkı bulunduğunu beyan etmekle, sadece bir istihkak iddiasında bulunmuştur. İstihkak iddiasının bir davaya müncer olabilmesi için, icra dairesince ve taraflarca ifası gereken ihzari bir takım muamelelere ihtiyaç vardır.

İcra ve iflas kanunu, istihkak iddiasının dava safhasına intikalini mal borçlunun elinde iken haczedildiği takdirde, malın üçüncü şahsın zilyetliğinde iken haczedilmesi halinde olduğundan daha fazla geciktirmiştir. Zira eğer mal borçlunun zilyetliğinde ise, istihkak iddiasına itiraz icra dairesine yapılacak beyanla olduğu ve bu beyan işi hemen dava safhasına götürmeye yetmediği halde, mal borçlunun değil de üçüncü şahsın elinde haczedilirse itiraz istihkak iddiasında bulunana doğrudan doğruya dava açmak suretiyle olur.

Bu hususa çalışmanın ilerleyen bölümlerinde temas edilecektir.

İstihkak İddiasına Konu Olan Haklar

Kanun mahcuz mal üzerinde üçüncü şahsın hangi hakları iddia edebileceği hususuna 96. ve 99. maddelerde değinmiştir. İlk bakışta tahdidi bir sayım olarak kabul edilebilecek olan haklar gerek İsviçre gerekse Türk tatbikatı tarafından genişletilmiştir. Nitekim İsviçre doktrin ve tatbikatında mahcuz mala istihkak davasının bütün ayni hak iddialarına genişletilmesi fikri revaçtadır. Bu görüşe dayanarak kanunun sayımının tahdidi olmadığı söylenebilir. Ancak üçüncü şahısların münhasıran şahsi haklara dayanarak mahcuz mallar hakkındaki iddiaları da nazara alınmaz.

Fakat Türk tatbikatı, başkasının arsası üzerine inşa edilmiş olan bina hakkında aslında levazım sahibinin hakkı ayni olmayıp şahsi bir hak olduğu halde malzeme sahibine mahcuz mala istihkak davası açma imkanı vermiştir. Yine tatbikat, kiraladığı yerdeki mahsulün haczi üzerine, mahsulü yetiştiren kiracının- mülkiyet hakkını haiz olmadığı halde- istihkak davası açmasına imkan vermiştir.

Mülkiyet Hakkı

MK. 618. maddeye göre, bir şeye malik olan kimse o şeyle yasa çerçevesinde dilediği gibi tasarruf etmek hakkını taşır. Haksız olarak o şeye el koyan herkese karşı istihkak davası açabilir ve her çeşit müdahalenin önlenmesini isteyebilir.Buna göre, istihkak iddiasında bulunmanın en doğal şekli, o mal üzerinde mülkiyet hakkı ileri sürülmesidir. İleri sürülen mülkiyet hakkı müstakil, müşterek ve iştirak halinde bulunabilir.

MK. 619'a göre bir şeyin tamamlayıcı parçaları asıl şeyden ayrı olarak haczedilemeyeceklerinden ayrı bir istihkak davasına konu edilemezler. Yani malikin dışındaki kişiler tamamlayıcı parçalarda bağımsız olarak malik sayılamaz ve bu kişiler istihkak iddiasında bulunamazlar. Tabii semereler (MK. 620) ve teferruatta ise aksi bir uygulama söz konusudur. MK. 621'e göre teferruat üzerinde, asıl şeyden ayrı olarak mülkiyet hakkı ileri sürülebildiğine göre teferruat için istihkak iddiasında bulunulabilir.

Rehin Hakkı

Alacaklar için öngörülen teminat genellikle şahsi ve ayni olmak üzere ikiye ayrılır. Şahsi teminata tipik örnek "kefalet" ve ayni teminata da "rehin"dir.

Rehin konusunu nesneler oluşturur. Ancak Medeni Kanunumuzda, alacaklar ve diğer haklar üzerinde de rehin hakkının oluşturulabileceği öngörülmüştür.

Rehin hakkı konusuna göre taşınmaz ve taşınır rehni diye ikiye ayrılabilir.

Rehin hakkının da istihkak davasına konu olabileceği İİK. 96 ve 97'de açıkça düzenlenmiştir.

Taşınır malın alacaklıya teslimi ile taşınır rehni kurulduğuna göre, borçlunun elinde bulunan bir mal üzerinde kural olarak rehin hakkı kurulamaz. Çünkü hükmen teslim taşınır rehninde kabul edilmemiştir. Ancak teslimsiz rehinlerde, örneğin ticari işletme rehni ile hayvan rehninde üçüncü kişi rehin hakkını ileri sürerek istihkak iddiasında bulunabilir. MK. 864-867'de düzenlenmiş bulunan hapis hakkı da İİK 23 gereğince bir taşınır rehni türü olduğundan, hapis hakkı sahibi alacaklının bu hakkına dayanarak istihkak iddiasında bulunması mümkündür.Zira hapis hakkı sahibinin hakkı, alacaklının hakkından önce gelir.

Rehin Hakkı Dışındaki Sınırlı Ayni Haklar

İrtifak hakkı, intifa, sükna hakkı ve taşınmaz mükellefiyetine dayanılarak da haczedilen mala istihkak iddia edilebileceği hukukçular arasında ittifakla kabul edilmiş bulunulmaktadır. Kanunun sınırlı ayni haklardan sadece rehin hakkını zikretmiş olması bir misal hükmündedir.

İstihkak iddiası sınırlı ayni haklara dayanıyorsa, malın haczi bu ayni haklar ihlal edilmemek kaydı ile yapılır. Yani bu mallar üzerlerindeki yükümlülükle birlikte haczedilir.

Kişisel Haklar

Üçüncü kişiler, kural olarak kişisel haklarını ileri sürerek mahcuz mallar üzerinde istihkak iddiasında bulunamazlar. Ancak, hacizden önce oluşan bazı kişisel haklar üzerinde istihkak iddiası ileri sürülebilir:

"Tercih edilmesi gereken kişisel haklar" denilebilecek olan ve niteliği gereği hacizden önce gelmesi gereken kişisel haklar, istihkak davasına dayanak teşkil edebilir. Örneğin: hasılat kiracısının yetiştirdiği ürün üzerinde arazi sahibinin alacaklısına karşı hacizden önceki kira sözleşmesinden doğan kişisel hakka dayanarak istihkak iddiasında bulunması, malik olmayan kimsenin başkasına kiraya verdiği şeyi kiracıdan geri isteme hakkı....vs.

"Kuvvetlendirilmiş kişisel haklar", tapuya şerh verilmek suretiyle ayni hak etkisi kazanabilen kişisel haklardır. Şerh ile bu kişisel haklar ayni hak niteliği kazanamaz. Ancak şerh edilmeyen diğer kişisel haklara göre daha kuvvetli bir nitelik gösterebilir.

Bunlara örnek olarak; şufa (MK. 658), vefa ve iştira hakları (MK. 660) gösterilebilir.

Doktrinde bu hakların istihkak iddiasına konu olup olmayacağı tartışmalıdır:

Jaeger ve Uyar, bu hakların istihkak iddiasına konu olabileceği kanaatindeyken Yargıtay ise 1940 tarihli içtihadı birleştirme kararında tapuya şerh verilmiş şufa hakkı sahibinin istihkak iddiasında bulunma hakkını sınırlamıştır.

Hacizden doğan istihkak iddia ve davaları bakımından "mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlar" dahi (MK. 688) önem arz etmektedir.

Geçerli bir mülkiyeti muhafaza sözleşmesi ile satılmış olan taşınır malların henüz alıcının satış bedelinin tamamını ödeyerek malik durumuna gelmediği dönemde haczedilmesi halinde üç varsayımla karşılaşılır:

Malın satıcı tarafından haczi

Satıcı malik, taksidin ödenmemesindeki temerrüdden dolayı akitten rücu ederek malı geriye alabilir ya da ödenmeyen taksitler için cebri icraya girişebilir. Bu durumda takipte, kendisine ait malın haczini bizzat istemesi halinde o şey üzerindeki mülkiyetten vazgeçmiş sayılır.

Malın, satıcının alacaklıları tarafından haczi

Alıcı mütemerrit değilse, satıcının alacaklıları garanti altında bulunan taksit alacaklarını haczedebilirler.Malı haczetmeleri durumunda alıcı, istihkak iddiasını ileri sürebilir.

Alıcı mütemerrit ise, alacaklılar bizzat malı haczedebilirler. Bu halde borçlu temerrüt nedeniyle fesih hakkını kullanmazsa haciz koyduran alacaklı İİK. 94 uyarınca bu yetkinin kendisine tanınmasını icra dairesinden isteyebilir.

Malın, alıcının alacaklıları tarafından haczi

Alıcı malın taksitlerini ödemede mütemerrit ise, satıcı mukaveleden rücu ile şeyin istihkakına gidebilir.

Alıcı malın taksitlerini ödemede mütemerrit değilse, alıcının alacaklıları mülkiyeti muhafaza kaydıyla satılan malı haczedebilirler. Ancak satıcıya, alıcı aleyhine icra takibine girişen üçüncü şahıslar karşısında bakiye kalan alacağı miktarınca rüçhan hakkı tanınarak artan kısım için haczin devam ettirilmesi icap eder.

Üçüncü kişi, borçluya ait taşınmazı "satış vaadi sözleşmesi" ile satın almış ve bu sözleşmeyi de tapuda işletmişse, bu şerhten sonra o taşınmaz üzerine konulacak -ipotek, haciz gibi- sınırlamalar kendisini etkilemeyeceğinden, sahip olduğu ve tapuya şerh ettiği hakka dayanarak istihkak iddiasında bulunabilir.

İstihkak İddiasının Diğer Konuları

Alacaklar Üzerinde İstihkak İddiası

Borçlu, takip alacaklısına borçlu olduğu gibi üçüncü kişilerden de alacaklı olabilir. İşte bu alacak üzerinde başka bir üçüncü kişi, bu alacağın takip borçlusuna değil de kendisine ait olduğunu istihkak iddiası biçiminde ileri sürebilir.

Alacağın kıymetli evraka bağlı olması da istihkak davasını kimlerin açacağı yönünden önem arz etmektedir. Bilindiği üzere kıymetli evrakta hak, yani alacak senette mündemiçtir. Kıymetli evrak kimin elindeyse, hak sahibi odur. Bunun aksini ileri süren kimse, istihkak davasını açmakla yükümlüdür.

Adi Ortaklıkta İstihkak İddiası

Ortağın kişisel alacaklılarının ortağı takibi

BK. 534'e göre; adi ortaklıklarda, adi ortaklardan birinin kişisel borcundan dolayı, ortaklık malvarlığına -teknik olarak- haciz konulamaz. Ancak borçlu ortağın tasfiye payına haciz konulabilir. Eğer ortaklık malları haczedilmişse, diğer ortak(lar) istihkak iddiasında bulunarak bu haczi kaldırtabilir.

Ortağın kişisel alacaklılarının adi ortaklığı takibi

İstihkak Kavramı ( Icra Hukuku )

2010-03-04T15:28:43+02:00

Sözlük anlamında istihkak; hal istemek, hak ediş, bir şey üzerinde hak iddiasında bulunma demektir. Başka bir deyişle bir şeyin birisi için sabit bir hak olmasının meydana çıkmasıdır.

İstihkak davası ise, taşınır veya taşınmaz bir mal üzerinde mülkiyet veya diğer bir ayni hak iddiasında bulunmayı konu alan dava olarak tanımlanmıştır.

İstihkak davalarının gayesi, mülkiyet hakkını tespit olmayıp bu hakkın muhtevasına uygun fiili bir durum yaratmak yani şeyin malike iadesini temin etmektir.Böylece hem üçüncü kişilerin hakkı korunacak, hem de kötüniyetli borçlu ve üçüncü kişilerin alacaklının hakkını almasına engel olunacaktır.

En Yeni Belgeler

Rsyncd İle Şifresiz Replikasyon

İnsan Kaynakları Yönetiminin Dünü Bugünü ve Yarını - Giriş

Parmak Çıtlatmak

Trabzonspor - Beşiktaş [ Maç Bitti ]

Trabzonspor - Beşiktaş

Dünyanın En Kötü 2. Eğitimi Türkiye'de Veriliyor !

Chappe Telgrafı

Lokomotif'in İcadı

İstihkak Davası Prosedürü

Mal veya mallar üzerinde müşterek mülkiyet varsa, maliklerden biri sadece kendi payı için dava açabilir. İştirak halinde mülkiyet varsa, davanın bütün malikler tarafından açılması gerekir.

İstihkak davasını borçlu hiçbir zaman açamaz.

İcra takibinin yapıldığı yer icra dairesince, bu yerdeki mallara haciz konmuşsa istihkak davası burada açılır.

Taşınmaz mallara konulan hacze karşı istihkak davalarında yetkili yer, HUMK 13'e göre bu taşınmazın bulunduğu yer icra tetkik merciidir.

İİK. 97 ve İİK. 99 Arasındaki Fark ve Benzerlikler

Davanın Açılması İçin Gerekli Olan Şartlar ( İcra Hukuku )

İstihkak Kavramı ( Icra Hukuku )