Category Archives: Yuksek Enerji Fizigi

Bu kisimda antiparcacigin ilk ornegi olan pozitronu yakindan inceleyecegizPozitronun bulunusuPozitronun varligi deneysel olarak kanitlanmadan once bir hipotez olarak ortaya atilmisti.1928’de Dirac Schrodinger denklemini genisletti.Dirac’in amaci schrodinger denklemini gorelilik teorisiyle uyumlu hale getirmekti, ama daha fazlasini elde etti.Dirac’in denklemi spin kuantum … Continue reading →

Elektronun bir anti parcacigi olduguna gore tumparcaciklarin anti parcacigi varmidir? Bu sorunun yanitinin olumlu oldugu anlasilmaktadir. Her temel parcacik icin, onunla ayni kutle ve spine sahip fakat zit yuklu bir parcacik vardir.(buna gore notr parcacigin antiparcacigida notr olur) ayrica , … Continue reading →

Chamberlain ve segre antiprotonu bulduklari icin 1959 nobel odulunu aldilar. Bu arastirmacilar ayni deneyler dizisinde antinotronu da soyle bir reaksyonla gozlediler:                          (+p)+(+p)ª(+p)+(+p)+notron+antinotrongunumuzde her parcacigin bir anti parcacigi oldugu kanitlanmis sayilmaktadir. Ornegin kutlesi 139,6 Mev , spini 0 ve yuku … Continue reading →

Her parcacigin bir antiparcacigi olmasi antimadde olasiligini da gundeme getirir.Normal madde proton ,notron ve elektronlar olduguna gore antimaddeninde antiproton,antinotron ve pozitrondan olusmasi beklenir. Gercektende antihelyum cekirdegi gozlenmistir. Normal maddenin oldugu yerde antioaddenin kararsiz olmasi beklenir, fakat yalitilmis halde kararli olur. … Continue reading →

1953’te japon fizikci hiedaki yukuwa kutlesi 100 Mev kadar olan bir parcacigin var olmasi gerektigini bir varsayim olarak ileri surdu. Bu kutlenin degeri elektron kutlesi(0,5Mev) ile nukleon kutlesi(940Mev)degerleri arasinda oldugundan yukuwa’nin ongordugu bu parcaciklara ‘orta  kutleli’anlamina gelen mezon adi verildi. … Continue reading →

Muon ve pionun bulunmasindan sonra bunlari diger parcaciklar izledi. Sayisi cogalan bu parcaciklarin dogadaki temel etkilesme turlerine gore gruplandirilabilecegi kisa surede anlasildi. Bu kisimda temel etkilesimleri ele alacagiz. 1930’larin ortalarinda bilinen elektromagnetik ve gravitasyon kuvetlerinin yanisira iki kuvetin daha olmasi gerektigi … Continue reading →

Lepton grubu kuvetli etkilesimden etkilenmeyen ½ spinli parcacilari(elektron,muon ve notrino) icerir. Kutlelerinin cok farkli olusu yani sira (-e) ve (-µ) bircok bakimdan benzerlik gosterirler. Herikiside (-e) yuklu olup  antiparcaciklari (+e) yuklu olur. Biri icin olan reaksyonun esdegeri oburu icinde vardir. … Continue reading →

Hadron parcacik ailesi kuvetli etkilesimlere katilan parcaciklardan olusur;bunlar arasinda bildigimiz proton notron ve pion da vardir. 1950’lerde yapilan hizlandiricilarda Gev enerji mertebesine ulasildiginda yeni bircok hadronun pespeseGozlendigi bir devir basladi. Bu parcaciklarin nasil bulundugunu ve ozelliklerini gozden gecirelim:UZUN OMURLU YENI … Continue reading →

Yeni parcaciklarin bir bolumu o kadar hizli bozunur ki kabarcik odasinda iz birakmadan yok olurlar. Rezonans denen bu parcaciklarin nasil tanindigima bir ornek olarak  ?+ parcacigini ele alalim. Bu parcacik soyle bir reaksyonda ortaya cikar;                                       e + p ª e … Continue reading →

1950’lerde bulunan yeni hadronlarin en sasirtici ozelligi ortalama omurlerinin bir birinden cok farkli olusuydu. Kuvetli etkilesim bilinen siddeti goz onune alinarak yapilan hesaplara gore kararsiz hadronlarin ortalama omurleri 10-23s mertebesinde olmaliydi. Oysa ? ve ? parcaciklarinin ortalama omurleri 10-10 s, … Continue reading →

Yeni hadronlarin diger carpici ozelligi, kutleleri esit ve farkli yuklerde aileler yani multiplet olusturmalidirlar. Ornegin ?+ parcacigi dort kisilik bir ailenim uyesidir:?++, ?+, ?0, ?- parcaciklarinin kutleleri yaklasik 1232 Mev/c2,fakat yukleri +2e, +e, 0, -e  olur. Daha yakindan bildigimiz bir … Continue reading →

Yeni hadronlarn çounun proton ve nötronun uyarlm durumlar olduunu söylemitik. Buna göre nötron ve protonunda daha temel parçacklardan olumu birer sistem olmalar gerekir. 1960’larda amerikal fizikçiler GELL-MAN ve ZWEG birbirlerinden bamsz olarak kuark modelini ortaya attlar.Bu modele göreTüm hadronlar kuark … Continue reading →

Hadronlar kuarklardan olustuguna gore bunlari bolup yalniz baslarina gozlemek dusuncesi dogal olarak akla gelir.kuarklar kesirli yuke sahip olduklari icin birkez ayrildiktan sonra taniyabilmek kolay olurdu. fakat yapilan genis capta arastirmalaraRagmen kesirli yuke sahip hic bir parcacik gozlenememistir. Bunun bir aciklamasi … Continue reading →

Buraya kadar sadece uc kuarktan soz ettik u,d ve s dorduncu bir kuarkin varligi k0 mezonu bozunmasiyla gundeme geldi. Teoriye gore    k0 muona donusebilmeliydiTum arastimalara ragmen boylebir bozunmaya rastlanmadi 1970 yilinda ileri surulen bir iddaya gore kutlesi s kuarkin yaklasik … Continue reading →