Mantigi zamana uydurmak icin 19. yuzyilda bir dizi girisim yapildi (George Boyle, Ernst Schroder, Gotlob Frege, Bertrand Russell ve A. N. Whitehead). Fakat, isin icine sembollerin katilmasi ve birtakim cekiduzen vermeler disinda bu alanda gercek bir degisiklik yoktur. Sozgelimi dil felsefecileri tarafindan buyuk sozler edildi, ama bunlarin pek temeli yoktu. Semantik (ki bir savin gecerliligi…

Geleneksel mantigin yetersizlikleri, diyalektik bakis acisindan cok uzak baska filozoflar tarafindan da kavranmistir. Genelde Anglo-Sakson dunyasinda ampirizme ve tumevarimci muhakemeye daha buyuk bir egilim olmustur. Ancak bilim hâlâ, ona kendi sonuclarini degerlendirmesini saglayacak ve karisik olgular ve istatistikler yigini arasinda onun adimlarina, Ariadne’nin labirentteki ip yumagi gibi kilavuzluk edecek felsefi bir cerceveye ihtiyac duymaktadir. Salt…

Bicimsel mantigin Aristoteles tarafindan gelistirilen temel yasalarinin iki bin yildan daha uzun bir sure temelde degismeden kalmasi sasirticidir. Bu donemde tum bilim, teknoloji ve insan dusuncesi alanlarinda surekli bir degisim surecine tanik olduk. Ama bilimciler yine de, ozu itibariyle, bilimin henuz simya duzeyinde oldugu gunlerde ortacag ulemasi tarafindan kullanilan ayni yontemsel aletleri kullanmaya devam etmekten…

Diyalektik, insanlara düşünmeyi öğretme iddiasında değildir. Bu, biçimsel mantığın ukalaca iddiasıdır ve Hegel bu iddiayı, psikoloji size sindirimi ne kadar öğretiyorsa, mantık da size düşünmeyi olsa olsa o kadar öğretir diyerek, ironik bir biçimde yanıtlamıştır. Erkekler ve kadınlar, düşünmeyi, ve hatta mantıksal düşünmeyi, mantık sözünü işitmelerinden çok uzun zaman önce beceriyorlardı. Mantığın ve aynı zamanda…

 “Mantıksal düşünce, yani genel olarak biçimsel düşünce” diyor Troçki, “daha genel bir kıyastan, bir dizi öncül aracılığıyla gerekli sonuca ilerleyen tümdenge­lim yöntemine dayanır. Bu kıyaslar zincirine, zincirleme kıyas denir.”   Aristoteles, muhakeme yöntemleri olarak hem diyalektiğin hem de biçimsel mantığın sistematik bir değerlendirmesini yapan ilk kişiydi. Biçimsel mantığın amacı, geçerli savları geçersiz savlardan ayırmak için…

Insanlarin, uzun bir toplumsal evrim surecinin urunu olan mantiksal dusunme yetenekleri, bicimsel mantigin icadindan, binlerce degil, milyonlarca yil once gelir. Locke bu dusunceyi daha 17. yuzyilda dile getirmisti: “Tanri insanlari gucbelâ iki bacakli yaratiklar olarak yaratip, sonra da onlari akilci hale getirmeyi Aristoteles’e birakacak denli acimasiz davranmistir insanlara.” Locke’a gore mantigin berisinde, “fikirlerdeki tutarliligi ya…