56 Belge Bilim Adamlari

Ömer el-Hayyâm

Daha çok dörtlük biçiminde yazmış olduğu felsefî şiirlerle tanınanÖmer el-Hayyâm (1045-1123), aynı zamanda matematik ve astronomialanlarındaki çalışmalarıyla bilimin gelişimini etkilemiş seçkin birbilim adamıdır.Matematiğe ilişkin araştırmaları özellikle sayılar kuramı ile cebiralanında yoğunlaşmıştır. Eukleides’in Elementler’i üzerine yapmışolduğu bir yorumda, işlemler sırasında irrasyonel sayıların darasyonel sayılar gibi kullanılabileceğini ilk defa kanıtlamıştır.En değerli cebir yapıtlarından birisi olan Risâle fî’l-Berâhîn…

Evliya Çelebi

 Kırk yılı aşkın süre Osmanlı ülkesini ve diğer ülkeleri dolaşarakyazmış olduğu eseri ile adeta bütünleşmiş olan Evliya Çelebi(1611-1684?) 17. yüzyılın önde gelen gezginlerdendir. Seyahatnâm adlıeserinde verdiği bilgilere göre, İstanbul’da doğmuş, Şeyhülislam HâmidEfendi Medresesi’e gitmiş ve daha sonra öğrenim hayatına Enderun’dadevam etmiştir. IV. Murad’a takdim edilmiş, saraya geçerek buradabilgi ve görgüsünü arttırmıştır.Anlattığına göre, 1630 yılında gördüğü…

Pîrî Reis

 Pîrî Reis (1465-1554) Gelibolu’da doğmuştur. Amcası Kemal Reis iledaha çocuk denecek yaşta denizlere açılan Pîrî Reis iki Dünya haritasıile Kitâb-ı Bahriye (Denizcilik Kitabı) adlı yapıtın sahibidir.Birinci Dünya Haritası: 1929 yılında Topkapı Sarayı’nda Güney BatıAvrupa, Batı Afrika, Güney Doğu ve Orta Amerika kıyılarını gösterenbir harita parçası bulundu. Üzerindeki notlar okunduğunda, buharitanın Piri Reis’in 1513 yılında çizdiği…

Erwin Schrodinger

 Atomun parçaları olan elektronların davranışlarını matematikformüllerle ifade edip dalga mekaniğini kurmasıyla tanınır.Zengin bir sanayicinin oğlu olduğu için evde özel dersler alarakyetişen Schrödinger daha sonra Viyana Üniversitesi’ne girerek başarılıbir öğrenci oldu. 23 yaşında doktorasını bile tamamlamış bulunuyordu.Birinci Dünya Savaşı başladığında Güney-Batı cephesinde topçu subayıolarak görev yaptı. İyi rastlantılar sonucu, yara bile almadansavaştan döndü.Bir ara fiziği bırakıp…

William Lawrance Bragg

 X ışınları kullanarak kristallerin yapılarını inceleme yöntemigeliştirmiş olmasıyla ünlüdür.Ünlü fizikçi William Henry Bragg’ın oğludur. Babasının AdelaideÜniversitesi’nde görev yaptığı Avustralya’da doğdu. Çocukluğu vegençlik yılları bilimsel bir ortamda ve fizikçiler arasında geçti. Çokbaşarılı bir öğrenci ve her zaman sınıfından çok ilerideydi. Matematikve fizik eğitimini sınıf birincisi olarak 18 yaşında tamamladı. İlerieğitim görmek üzere Wilson’un yanına Cambridge’e gitti.Daha…

Andre Marie Ampere

 Elektrik akım şiddeti birimine adını veren Fransız Matematik ve FizikProfesörü André – Marie Ampère’dir. Ampère’in deneysel araştırmalarımanyetizmanın yeni teorilerini ve elktrodinamiğin esaslarınıoluşturmuştur.Elektrik akım şiddeti uluslararası birim sisteminin temelbüyüklüklerinden biri ve elektrik yükü taşıyıcılarının akı yoğunluğunugösteren bir ölçüdür. Bunun birimi kısaltılmış olarak A ile gösterilen Amper’dir. Bu birime adını veren, elektrik akımı ile manyetizmaarasındaki ilişkiyi tespit…

James Clerk Maxwell

 Maxwell bir idealistti. Platon’dan Descartes ve Spinoza’ya felsefetarihinin en iyi okuyucularından biriydi. Bu tarihten Doğanın özdeğinmantıksal/ussal örgütlenişi olduğunu öğrendi. İnsan usununkategorilerinin kendinde-evrenin de kategorileri olduğunu, Doğanınancak ona usu ile yaklaşan fizikçiye yanıt verebileceğini kavramadı.Ve tüm kuramsal çalışmasında doğanın usunu, doğanın mantıksalyapısını, düzen ve uyumunu bulmaya çabaladı. Maxwell’in evreniussaldır, yasaldır, uyumludur, anlamlıdır.Gözlem ve deneyim dediğimiz verilerin…

James Chadwick

 Atomun parçalarından nötronu bulmasıyla tanınır. İyi bir ilk ve orta eğitimden sonra Manchester üniversitesi fizikbölümünden 20 yaşında mezun oldu. Verilen bir burstan yararlanarak veGeiger ile çalışmak amacıyla Almanya’ya gitti. Almanya savaşa girincebir at ahırına kapatıldı. Fakat çeşitli Alman fizikçilerininyardımlarıyla 1919 yılında İngiltere’ye dönüp araştırmalarına başladı.Rutherford ile birlikte çeşitli elementlerin alfa parçacıklarıylabombardımanı üzerinde çalıştı.Bu deneylerden elde…

Michael Faraday

 Fraday’ın babası Ingiltere’nin kuzeyinden 1791 başında Newingtonköyüne iş aramak amacıyla gelmiş bir demirci idi. Annesi Faraday’ınzorluklarla dolu çocukluk döneminde ona duygusal yönden büyük destekolmuş, sakin ve akıllı bir köylü kadındı.Babaları çoğu zaman hastaolan ve iş bulmakta zorluk çeken Faraday ve üç kardeşinin çocukluğuyarı aç yarı tok geçti. Aile Sandemancılar adlı küçük bir hıristiyantarikatının üyesiydi. Faraday…

Niels Bohr

 Atomun yapısı üzerindeki çalışmaları ve atomların saçtığı ışınaraştırmaları ile tanınır.Babası fizyoloji profesörü olan Bohr, 18 yaşında KopenhagÜniversitesi’nde fizik tahsiline başladı. İyi bir futbolcuydu. Dahaiyi bir oyuncu küçük kardeşi 1908 yılının dünya ikincisi Danimarkaolimpiyat takımında yer aldı.26 yaşında doktorasını da tamamlayan Bohr, ileri eğitim bursuyla Cambridge’e gönderildi. Burada elektron kuramcısı J.J. Thomson ile vedaha sonra Manchester’de…